यःमरि, छगू मौलिक नेवाः नसा ज्वलं जक मखसें, नेवाः तजिलजि, नेवाः सभ्यता, नेवाः म्हसीका हे धाःसां छुं पाइमखु ।

यःमरिया मौलिकता नेवाः समुदाययात हलिंन्यंक हे म्हसीकाच्वंगु ला द हे दु । आः थ्व म्हसीका संस्थागत रुपं अन्तर्राष्ट्रियकरण जुइगु झ्वलय् न्ह्याःवंगु दु ।

यःमरियात युनेस्कोया अभौतिक सांस्कृतिक सम्पदाया धलखय् दुथ्याकेत थीथी नेवाः जातीय संघसंस्थां छगू हे मत तःगु दु ।

बुधबाः येँ महानगरपालिकाया सभा कक्षय् सम्पदा व पर्यटन समितिया पदाधिकारी अले समुदायया प्रतिनिधितय् दथुइ जूगु सहलहस थज्याःगु मंकाः सः दंगु खः ।

नेवाःतय् हरेक भिंगु ज्यालिसे स्वानाच्वंगु यःमरिया महत्व व म्हसीकायात युनेस्कोया अभौतिक सम्पदा विधाय् दुथ्याकेगु अन्तरराष्ट्रियकरण यायेगु प्रक्रिया न्ह्याःगु समितिया कजि आशामान संगतं धयादिल ।

‘यःमरिलिसे अनगिन्ती अभौतिक सम्पदाय् दुथ्याकेमाःगु दु । थुकिं सम्पदाया एकीकृत विकासय् तिबः बी’ समिति कजि संगतया धापू खः ।

व झ्वलय् समितिया दुजःलिसें वडा १८ या वडाध्यक्ष न्हुच्छेकाजी महर्जनं महानगरपालिकाया पुलांगु सहरी क्षेत्रया चुक चुकय्, गुथि पतिकं, हरेक संस्कार व परम्पराया थीथी अमूर्त सम्पदाया गरिमा प्रवर्ध्दनय् दक्वं जानां ज्या यायेमाःगु बिचाः तयादिल ।

युनेस्कोया अभौतिक सम्पदा विज्ञ डा. मोनालिसा महर्जनं यःमरिया अभौतिक सम्पदाया ल्याखं महत्वया विषयस जः ह्वलादिल ।

‘सांस्कृतिक सम्पदाया संवाहकया रुपं दयाच्वंगु भाषा, साहित्य, मौखिक परम्परा व अभिव्यक्ति अभौतिक सम्पदा खः । अभिनय कला, सामाजिक व्यवहार, अनुष्ठान व नखःचखःया उत्सव, प्रकृति व व्रह्माण्डलिसे सम्बन्धित ज्ञान, व्यवहार अले परम्परागत कला कौशल नं अभौतिक सम्पदा खः’ डा. महर्जनया धापू खः ।

सहलहस थीथी नेवाः जातीय संघसंस्थाया प्रतिनिधितय्सं थःथःगु बिचाः तःगु खः ।

अभौतिक सांस्कृतिक सम्पदा सम्बन्धी महासन्धी २००३य् जूगु खः । नेपाल सन् २०१०य् पक्ष राष्ट्र जूगु खः ।

थःगु देय् दुने दुगु अभौतिक सांस्कृतिक सम्पदाया धलः दयेकेगु, अनुसन्धान यायेगु, सुरक्षा, संरक्षण व प्रवर्ध्दन अले परम्परायात निरन्तरता बीगु थ्व अन्तर्गतया महत्वपूर्ण ज्या खः ।